WiskundeConnect

De Vlaamse toets wiskunde: inzicht in opzet, aanpak en betekenis van de resultaten

De Vlaamse toets wiskunde – waaraan alle leerlingen van tweede jaar secundair onderwijs sinds 2024 deelnemen en waaraan alle leerlingen van het zesde jaar secundair onderwijs vanaf 2027 zullen deelnemen – toetst het curriculum wiskunde zowel in de breedte als in de diepte via thema’s. Per thema wordt het resultaat op de Vlaamse toets omschreven in vaardigheidsniveaus. Je ontdekt hoe elk thema samenhangt met de eindtermen wiskunde van het secundair onderwijs, hoe de vaardigheidsniveaus voor het tweede jaar secundair onderwijs worden omschreven en hoe je als vakgroep met die informatie concreet aan de slag kan.

Ria Van Huffel is als coördinator van de Vlaamse toets wiskunde verbonden aan het Steunpunt Centrale Toetsen in Onderwijs en aan de Vrije Universiteit Brussel.

Spreken de cijfers? Betekenis geven aan prestatiegegevens van leerlingen

We goochelen dagelijks met scores en cijfers: van eigen evaluatietaken tot gestandaardiseerde toetsen, van klasgemiddelden tot slaagpercentages en prestatieverschillen tussen groepen van leerlingen. Maar dergelijke data spreken zelden vanzelf. Wanneer mag je tevreden zijn? Wat is een goed resultaat? En waaraan ligt dat dan? In deze lezing zoomen we in op die processen van betekenisgeving. We verkennen welke bril je - bewust of onbewust - opzet wanneer je naar resultaten kijkt, welke aannames en verwachtingen daarin meespelen, en hoe dat je beslissingen beïnvloedt. We staan stil bij typische valkuilen, maar ook bij concrete manieren om het gesprek over prestatiegegevens te laten uitmonden in scherpere vragen en gedragen keuzes.

Evelyn Goffin is senior onderzoeker aan de UAntwerpen (onderzoeksgroep Edubron) en is verbonden aan het Steunpunt Centrale Toetsen in Onderwijs. Voordien werkte ze voor het Vlaamse peilingsonderzoek. Zij is co-auteur van de inspiratiegids “Wat is jouw punt? Betekenis geven aan prestatiegegevens van leerlingen”.

Keuze uit volgende werkwinkels:

SESSIE 1a - Gewoon goed wiskundeonderwijs

en aut Vertrekkend vanuit onze praktijkervaring en vakkennis én tegelijk rekening houdend met wat we leerden uit onderwijsonderzoek, geven we praktische tips voor sterke wiskundelessen. We bespreken een aantal didactische aanpakken die bewezen effectief zijn. We focussen op het belang van basiskennis en rekenvlotheid voor probleemoplossende vaardigheden en tonen hoe je daaraan kunt werken. Daarnaast gaan we in op de cruciale rol van een goed opgebouwd curriculum waarin samenhang en logische opbouw centraal staan. Je mag veel concrete voorbeelden uit de lespraktijk verwachten.

Ann Dooms is Professor Wiskunde en Data Science aan de Vrije Universiteit Brussel en voorzitter van de Onderwijscommissie van de European Mathematical Society.

Els Vanlommel is leerkracht wiskunde in de tweede en derde graad van het Heilig Hart van Maria Berlaar.


SESSIE 1b - B+: wiskundig probleemoplossend denken in de B-stroom

In de schooljaren 2022-2023 en 2023-2024 werkten de Universiteit Antwerpen, Hogeschool PXL, het Centrum Nascholing Onderwijs (CNO) en Provinciaal Onderwijs Vlaanderen (POV) samen aan een prioritaire nascholing rond het versterken van het wiskundeonderwijs in de B-stroom. Tijdens deze sessie maak je kennis met het B+ project en duik je dieper in één van de wiskundige bouwstenen: Problem Solving. Je ontdekt welke heuristieken er bestaan én hoe je deze kan toepassen binnen je klaspraktijk, onder meer in de lessen wiskunde en PAV. Daarnaast laten we je reflecteren over je eigen lespraktijk aan de hand van inspirerende voorbeelden, concreet lesmateriaal en inzichten uit het B+-project.

Manon Froklage bouwde haar onderwijservaring op als leerkracht PAV in de B-stroom en de arbeidsmarktfinaliteit. In de twee schooljaren 2022-2024 werkte ze als onderzoeker aan Hogeschool PXL om het wiskundeonderwijs in de B-stroom te versterken. Vandaag zet ze die expertise in als pedagogisch begeleider bij Provinciaal Onderwijs Vlaanderen (POV) en vertelt ze over het B+-project.

Lien Willekens is pedagogisch begeleider wiskunde bij Provinciaal Onderwijs Vlaanderen (POV). Momenteel is zij ook betrokken bij een project van de Vrije Universiteit Brussel (VUB), waar ze meewerkt aan de ontwikkeling van materialen voor wiskundig probleemoplossend denken in de eerste graad van het secundair onderwijs.


SESSIE 1c - Probleemoplossend denken in je wiskundeles

Probleemoplossend denken krijgt in het gemoderniseerde secundair onderwijs een prominente plaats. Maar hoe bied je als leerkracht wiskundige problemen aan, en hoe leer je leerlingen om ze écht op te lossen? Dat is vaak minder vanzelfsprekend dan het lijkt. In deze sessie verkennen we eerst wat een probleem precies is – evidence-based en helder gedefinieerd, zodat er geen verwarring ontstaat. Daarna ontdek je praktische manieren om problemen in je lessen te integreren, zonder dat dit een apart hoofdstuk of een reeks raadsels wordt. Je maakt kennis met heuristieken die leerlingen helpen om stap voor stap tot een oplossing te komen.

Machteld Verhenne brengt meer dan 20 jaar ervaring als leerkracht wiskunde in het secundair onderwijs mee. Ze was ruim 7 jaar pedagogisch begeleider wiskunde en is sinds 2017 educatief medewerker wiskunde aan UHasselt. In 2024 nam ze ook de rol op van stagebegeleider voor de educatieve master wiskunde aan KU Leuven, en sinds 2025 is ze docent vakdidactische verdieping wiskunde in de Master basisonderwijs aan UHasselt.


SESSIE 1d - Misinterpretaties van grafieken – Een inkijk in onderzoek naar oorzaken en remedies

Datageletterdheid is in de hedendaagse samenleving essentieel. Daarbij hoort ook een goed inzicht in grafieken van statistische data. Ook in de minimumdoelen van de tweede graad wordt hier aandacht aan besteed. Leerlingen moeten aan de hand van verschillende voorstellingswijzen (waaronder box plots en histogrammen) gegevens kunnen analyseren qua centrum- en spreidingsmaten. Onderzoek toont dat leerlingen daar heel wat misvattingen over hebben, en dit soort van grafieken vaak verkeerd interpreteren. Die misvattingen lijken hardnekkig te zijn. In de sessie gaan we in op de misvattingen die uit onderzoek naar voor komen en hun oorsprong. We kijken ook exemplarisch hoe die uit oogbewegingsdata kunnen worden aangetoond. Tenslotte krijgen deelnemers de kans om de leermaterialen te verkennen die in het Eye Teach Stats project werden ontwikkeld. Daarin zijn modules beschikbaar die voor verschillende soorten grafieken aan de hand van leerlingcasussen en oogbewegingsdata toelichten hoe de misvattingen bij leerlingen zich uiten, welke de achterliggende denkprocessen zijn, hoe die kunnen worden gediagnosticeerd en hoe er op kan worden ingespeeld.

Wim Van Dooren is gewoon hoogleraar Onderwijspsychologie en Wiskundedidactiek aan de KU Leuven, editor van het tijdschrift Educational Studies in Mathematics en promotor van het Erasmus+ project Eye Teach Stats.

Ontmoetingsmoment met broodjesmaaltijd

Keuze uit volgende werkwinkels:

SESSIE 2a - GenAI in de wiskunde: AI-tools voor wiskunde

Ben jij benieuwd hoe je als wiskundeleerkracht het volle potentieel van chatbots zoals ChatGPT, Copilot of Google Gemini kunt benutten? In deze sessie krijg je niet alleen inspiratie, maar ook concrete handvatten om AI slim in te zetten in jouw klas. We nemen je mee langs echte klasvoorbeelden: van stap-voor-stap oplossingen van wiskundige problemen tot realistische toepassingen en differentiatie op maat. Je ontvangt kant-en-klare werkvormen, leert hoe je efficiënte prompts schrijft en ontdekt strategieën om AI-tools naadloos te integreren in je lespraktijk. Daarnaast vergelijken we de voordelen én beperkingen van chatbots met klassieke wiskundesoftware zoals GeoGebra en Desmos. We besteden uitgebreid aandacht aan het kritisch en verantwoord gebruik van AI door leerlingen, zodat je niet alleen technologisch, maar ook pedagogisch sterk staat. Als extra krijg je een boeiende inkijk in de geschiedenis van kunstmatige intelligentie en bespreken we enkele prangende ethische vraagstukken die elke leerkracht vandaag aangaan.

Ivan De Winne is een gepassioneerde wiskundeleerkracht met een rijke carrière achter zich. Als voormalig voorzitter van de Vlaamse Vereniging van Wiskundeleraars zette hij zich jarenlang in voor de professionalisering van het vak. Hij ontwikkelde interactief lesmateriaal en groeide uit tot een GeoGebra-expert. Daarnaast is hij de drijvende kracht achter www.mathelo.net, waar hij als webmaster wiskundeleerkrachten inspireert met digitale tools en creatieve werkvormen.


SESSIE 2b - Variabelen in de algebrales: de weg naar begrip is bezaaid met misconcepties

De eerste kennismaking van leerlingen met variabelen is een cruciale fase in hun wiskundige ontwikkeling. Toch ontstaan hier vaak hardnekkige misconcepties, zoals de bekende Letter-als-Object-fout, waarbij letters worden gezien als concrete objecten in plaats van als symbolen voor hoeveelheden. Hoe kun je dit voorkomen en zorgen voor een stevige basis in algebra? In deze workshop nemen we je mee in recent onderzoek dat werd uitgevoerd aan de Universiteit Utrecht in samenwerking met de Universiteit Duisburg-Essen. Daarin werden 2220 Duitse leerlingen getest vóór en na één maand algebraonderwijs. We analyseren hoe hun denkpatronen evolueren en koppelen deze inzichten aan praktische klaservaringen. Je ontdekt welke didactische strategieën bewezen effectief zijn om misconcepties te vermijden en hoe je variabelen op een heldere, betekenisvolle manier introduceert. Aan de hand van concreet materiaal en onderzoeksresultaten krijg je inspiratie om leerlingen een sterke start in algebra te geven.

Filip Moons is universitair docent in de wiskundedidactiek aan het Freudenthal Insituut van de Universiteit Utrecht.


SESSIE 2c - Vastgelopen? Je kunt de boom in!

Wanneer je een klas aan het werken zet met een niet-routine probleem, dan vliegen natuurlijk binnen de kortste keren alle vingers de lucht in. Om daarmee om te gaan ontwikkelden Theo van de Bogaart en Rogier Bos het concept “heuristiekboom”. Daarin worden (digitale) hintkaartje van abstract naar concreet geordend in een boomstructuur. Op de website https://edspace.nl/hboom/heuristiekbos.php kunnen inmiddels voor talloze problemen heuristiekbomen gevonden worden die door leerlingen gebruikt kunnen worden. In deze sessie legt Rogier de grondslagen van de heuristiekbomen uit en laat zien hoe die leiden tot concrete ontwerpen. Vervolgens bespreekt hij de uitdagingen van deze aanpak en hoe onderzoek afgelopen jaren heeft aangetoond dat het gebruik van heuristiekbomen inderdaad tot effectief probleem-aanpakonderwijs leidt.

Rogier Bos is docent, ontwikkelaar en onderzoeker aan de Universiteit Utrecht. Zijn onderzoek richt zich op het gebruik van technologie in het wiskundeonderwijs. In het verleden was hij ook enkele jaren wiskundeonderzoeker en wiskundedocent op een middelbare school.


SESSIE 2d - Game-based learning: spelplezier in de wiskundeles

Ben je benieuwd hoe je spelplezier kunt benutten in jouw wiskundeles? In deze workshop ga je spellen zien en spelen. Verder maak je kennis met enkele theoretische concepten rondom (serious) gaming en heb je de mogelijkheid om in een SPELkookpan het ontwerpproces van een spel te ervaren.

Desiree Agterberg is docent/onderzoeker aan de lerarenopleiding wiskunde van de Hogeschool van Amsterdam.

Keuze uit volgende werkwinkels:

SESSIE 3a - Problem Solving in de 2de en 3de graad. Hulp van Quokka en Numbat?

In de tweede en derde graad Arbeidsmarktfinaliteit en Dubbele finaliteit wordt van leerlingen verwacht dat ze wiskundige concepten en vaardigheden inzetten om problemen op te lossen in betekenisvolle contexten. Maar hoe vertaal je die ambitieuze minimumdoelen naar jouw klaspraktijk? Tijdens deze sessie ontdek je hoe je probleemoplossend denken echt tot leven brengt. We vertrekken vanuit een concreet praktijkvoorbeeld en verkennen samen hoe je leerlingen stap voor stap begeleidt. Bovendien maak je kennis met de nieuwste leden van de Kangoeroefamilie: Quokka (Arbeidsmarktfinaliteit) en Numbat (Dubbele finaliteit). Deze uitdagende, maar haalbare opdrachten kunnen jouw leerlingen net dat extra duwtje geven om wiskunde niet alleen te begrijpen, maar ook toe te passen in realistische situaties.

An Vanfroyenhoven is verbonden aan hogeschool PXL als lerarenopleider educatieve bachelor secundair onderwijs wiskunde. Ze is lesgever PAV+ Wiskunde waarin leerkrachten PAV aan de slag gaan met de nieuwe minimumdoelen wiskunde van de 2de en 3de graad arbeidsmarktfinaliteit en gewezen onderzoeker binnen het B-plus-Project ‘Bestemming bereikt bij wiskundeleraren in de B-stroom’. Ze is ook lid van Vlaamse Wiskunde Olympiade vzw.


SESSIE 3b - Ontdek hoe wiskunde tot leven komt in gameontwikkeling

Games zijn niet alleen fun – ze zitten boordevol wiskunde. In deze inspirerende sessie laten we zien hoe concepten uit het secundair onderwijs rechtstreeks worden toegepast bij het maken van computerspellen. Aan de hand van concrete voorbeelden uit echte games ontdek je:

• hoe vectoren bewegingen en lichtberekeningen mogelijk maken;
• hoe matrices zorgen voor transformaties en perspectiefprojecties;
• hoe functies gebruikt worden voor vloeiende, non-lineaire animaties.

Na deze sessie kun je jouw leerlingen aan de hand van concrete voorbeelden tonen waarom wiskunde relevant is bij gameontwikkeling.

Viktor Cloes is student in het laatste jaar Game Development aan Digital Arts and Entertainment, Howest.


SESSIE 3c - Effectief wiskunde-onderwijs met GeoGebra

Wil je jouw leerlingen actiever betrekken en hun begrip van wiskunde écht verdiepen? Tijdens deze sessie krijg je kant-en-klare voorbeelden om GeoGebra efficiënt in te zetten in de klas. Je ontdekt hoe je voorkennis op een interactieve manier kunt herhalen, hoe visualisaties complexe leerstof helder maken en hoe je ervoor zorgt dat alle leerlingen actief meedoen. De focus ligt volledig op didactiek, niet op technische training. Bovendien krijg je toegang tot een GeoGebraboek met de behandelde voorbeelden.

Jef Hobin is sinds 2011 wiskundeleerkracht in het secundair onderwijs.


SESSIE 3d - Digitaal wiskundeonderwijs met gratis leerplatform Khan Academy

Ben je benieuwd hoe je digitale tools kan inzetten in je lessen wiskunde? Zoek je een manier om differentiatie en remediatie eenvoudig in je klas te organiseren? Wil je je leerlingen een tool toereiken die ze levenslang en gratis kunnen gebruiken? In deze interactieve workshop ontdek je Khan Academy: een gratis en laagdrempelige tool voor digitaal wiskundeonderwijs. Je leert hoe het platform werkt, hoe je oefeningen en instructievideo’s kan inzetten en hoe je de voortgang van leerlingen opvolgt. Je krijgt praktische tips en concrete voorbeelden die aansluiten bij de leef- en leerwereld van jou en je leerlingen. En dan kan je aan de slag!